Zawory bezpieczeństwa do sprężonego powietrza

Zawór bezpieczeństwa odprowadza sprężone powietrze, gdy ciśnienie osiąga ustaloną wartość zadziałania. Dobiera się go do chronionej części instalacji, możliwego dopływu powietrza i dopuszczalnych warunków pracy. Sam gwint ani liczba barów w nazwie nie wystarczają do wyboru. W ofercie Pneumatig znajdują się wykonania o określonym ciśnieniu otwarcia oraz modele z zakresem regulacji 6–12 bar. Poniżej wyjaśniamy, jak rozróżnić te warianty i jakie informacje są potrzebne do sprawdzenia konkretnego zaworu.

Jak rozumieć ciśnienie otwarcia?

Ciśnienie otwarcia określa punkt zadziałania zaworu, a nie zalecane ciśnienie ciągłej pracy instalacji. W zaworze sprężynowym ciśnienie medium działa na zawieradło przeciw sile sprężyny. Po otwarciu i obniżeniu ciśnienia zawór ponownie się zamyka. Ciśnienie zamknięcia jest niższe od ciśnienia nastawy; różnicę między nimi określa się jako różnicę ciśnienia zamknięcia, czyli blowdown.

Przy doborze trzeba rozdzielić normalne ciśnienie robocze, nastawę zaworu oraz dopuszczalne ciśnienie chronionych elementów. Wymagany odstęp pomiędzy pracą układu a zadziałaniem zabezpieczenia wynika z charakterystyki danego wykonania i dokumentacji instalacji. Nie dobieraj nastawy przez automatyczne dodanie stałego procentu do odczytu manometru. Podniesienie nastawy tylko po to, by zawór przestał wypuszczać powietrze, może pozbawić urządzenie wymaganej ochrony.

Warianty w ofercie: 4,5 bar, 8 bar, 11 bar, 15 bar i 6–12 bar

Przyłącza G 1/4″, G 3/8″ i G 1/2″ występują w różnych wykonaniach. Wybór warto zacząć od porównania dokładnych oznaczeń:

• G 1/4″, 8 bar: COM-112/1T ma według karty przepustowość 1895 l/min i mosiężny korpus. Osobnym wykonaniem o tym przyłączu i ciśnieniu jest COM-112/1TA8PED.
• G 3/8″, 11 bar: w ofercie są COM-112/2T oraz COM-112/2TA11PED. Ich oznaczenia nie są zamienne; przed zamówieniem porównaj dokumentację konkretnego wariantu.
• G 1/2″, 11 bar: COM-112/3TA11PED ma w karcie podaną przepustowość 7461 l/min.
• Zakres 6–12 bar: COM-112/1 z gwintem G 1/4″ oraz COM-112/2 z gwintem G 3/8″ są opisane jako regulowane. Zakres ten nie oznacza, że zawór ma reagować dopiero przy jego górnej granicy.
• Inne ciśnienia otwarcia przy G 1/4″: AC-6210716600 ma 4,5 bar, a AC-6210716500 — 15 bar. Wspólny rozmiar przyłącza nie uzasadnia zamiany jednego na drugi.

Przytoczone przepustowości są wartościami z kart wskazanych SKU. Do końcowego doboru trzeba potwierdzić warunki ich określenia; same liczby nie stanowią porównania wydajności zaworów przy jednakowych warunkach. Również materiał korpusu podany dla COM-112/1T nie opisuje automatycznie pozostałych modeli.

Przepustowość, medium i przyłącze

Zawór musi odprowadzić strumień, który w rozpatrywanym stanie awaryjnym może powodować dalszy wzrost ciśnienia. Dlatego przy zapytaniu potrzebna jest informacja o źródle zasilania i największym możliwym dopływie do zabezpieczanej przestrzeni. Nie wystarczy pojemność zbiornika ani moc silnika sprężarki. Parametry przepływu należy zestawiać dla zgodnego medium, temperatury, ciśnienia i warunków na wylocie.

Gwint G określa rodzaj połączenia, lecz jego rozmiar nie jest pełną informacją o zdolności odprowadzania. Trzeba także sprawdzić temperaturę medium i otoczenia, materiały uszczelnień oraz przeznaczenie zaworu. Wykonania do sprężonego powietrza nie należy bez potwierdzenia stosować do pary, cieczy ani innych gazów. Jeśli instalacja ma wymagania szczególne, potrzebny jest dokument dla wybranego wykonania.

Wykonania regulowane i dokumentacja PED

Regulowany zakres pozwala dobrać wymaganą nastawę w granicach konkretnego modelu. Nie jest to pokrętło do bieżącego sterowania ciśnieniem roboczym. Ustawienie i jego sprawdzenie powinny odbywać się według instrukcji producenta, przez uprawniony do tych czynności personel. Nie zmieniaj samodzielnie nastawy ani zabezpieczenia regulacji podczas eksploatacji.

Modele z oznaczeniem PED występują jako osobne pozycje oferty. Przy ich wyborze zweryfikuj dokumenty dostarczane z dokładnym SKU i ich odniesienie do oznaczeń na zaworze. Nazwa handlowa nie zastępuje instrukcji, danych przepustowości ani oceny zgodności z wymaganiami chronionego urządzenia. Do zapytania dołącz informację, jakiej dokumentacji potrzebuje osoba odpowiedzialna za instalację.

Montaż ma wpływ na działanie zabezpieczenia

Położenie montażowe, moment dokręcania i sposób uszczelnienia muszą odpowiadać instrukcji wybranego zaworu. Zanieczyszczenia oraz fragmenty materiału uszczelniającego nie mogą dostać się na powierzchnie uszczelniające. Połączenie z chronioną przestrzenią powinno zachować wymaganą drożność; podczas pracy zabezpieczenie nie może zostać przypadkowo odcięte.

Wylot należy zaplanować tak, aby wypływ nie zagrażał osobom ani wyposażeniu. Przewód odprowadzający lub tłumik zmienia warunki przepływu i może wytworzyć przeciwciśnienie. Nie dodawaj takich elementów bez sprawdzenia dopuszczalnej konfiguracji i wpływu na wydajność zaworu. Uwzględnij dostęp do kontroli, hałas oraz siły występujące podczas zrzutu.

Co sprawdzić, gdy zawór syczy lub często się otwiera?

Powtarzający się zrzut nie rozstrzyga sam w sobie, że zawór jest uszkodzony. Potrzebna jest kontrola rzeczywistego ciśnienia i pracy układu zasilania oraz ocena zaworu. Nieszczelność może wiązać się z ciśnieniem zbyt bliskim nastawie, zabrudzeniem lub uszkodzeniem powierzchni uszczelniających. Nie usuwaj objawu przez zaślepienie wylotu ani zmianę nastawy.

Przeglądy i próby wykonuje się zgodnie z instrukcją oraz warunkami użytkowania urządzenia. Sam pierścień lub inny element ręcznego uruchamiania nie oznacza jednej procedury testu dla wszystkich modeli. Demontaż wymaga wcześniejszego odłączenia źródła ciśnienia i bezpiecznego rozprężenia układu; naprawę należy powierzyć właściwemu serwisowi.

Do doboru nowego zaworu albo sprawdzenia zamiennika przygotuj oznaczenie dotychczasowego modelu, wymagane ciśnienie otwarcia, dopuszczalne ciśnienie chronionego odcinka, dane przepływu, temperaturę, gwint i sposób odprowadzenia powietrza. Podaj również objawy oraz ciśnienie, przy którym występują. Taki zestaw informacji pozwala porównać rzeczywiste wykonania dostępne w Pneumatig i ustalić, które parametry wymagają potwierdzenia przed zakupem.