Wiertarko-wkrętarki pneumatyczne

Wiertarko-wkrętarka pneumatyczna łączy możliwość wykonywania otworów i pracy z elementami złącznymi po zamontowaniu odpowiedniego osprzętu. Sprawdza się na stanowisku, na którym operator przechodzi między tymi zadaniami, a instalacja zapewnia wymagane zasilanie. W Pneumatig dostępne są wiertarko-wkrętarki Sumake w wykonaniu prostym i pistoletowym. Wybór zacznij od materiału, średnicy otworu oraz wymagań połączenia śrubowego. Samo połączenie dwóch funkcji nie przesądza o dokładności dokręcania ani zdolności wiercenia w każdym materiale.

Modele proste i pistoletowe — co porównać?

W tej grupie można zestawić cztery modele o dwóch prędkościach bez obciążenia. Wskazane wartości obrotów opisują bieg jałowy; podczas wiercenia prędkość zależy również od obciążenia i warunków zasilania.

• ST-CD48 — wykonanie proste, 1700 obr./min bez obciążenia, uchwyt wiertarski 10 mm i dwa kierunki obrotów.
• ST-CD58 — wykonanie proste, 750 obr./min bez obciążenia, uchwyt wiertarski 10 mm i dwa kierunki obrotów.
• ST-ACDN48 — wykonanie pistoletowe, 1700 obr./min bez obciążenia, uchwyt 10 mm, maksymalny moment podany w karcie 7 Nm i ciśnienie pracy 6,2 bar.
• ST-ACDN58 — wykonanie pistoletowe, 750 obr./min bez obciążenia, uchwyt 10 mm, maksymalny moment podany w karcie 13 Nm i ciśnienie pracy 6,2 bar.

Oba modele ACDN również mają dwa kierunki obrotów. Podane momenty maksymalne służą do wstępnego porównania możliwości tych konkretnych narzędzi; producent podaje 7 Nm i 13 Nm dla połączenia twardego. Nie są potwierdzeniem uzyskania takiej wartości na każdym połączeniu ani deklaracją tolerancji dokręcenia. Parametrów ACDN48 i ACDN58 nie należy przenosić na podobnie oznaczone modele CD.

Wiercenie: uchwyt, materiał i prędkość

Oznaczenie uchwytu 10 mm określa możliwość mocowania osprzętu o odpowiednim chwycie. Nie daje samo w sobie gwarancji wykonania otworu o tej średnicy w dowolnym materiale. Osobno sprawdź zdolność wiercenia narzędzia, rodzaj wiertła, geometrię jego części roboczej, wymagane obroty i posuw. Inne wymagania stawia cienka blacha, inne głęboki otwór lub materiał trudny w obróbce.

Prędkość dobiera się do materiału i średnicy wiertła oraz zaleceń jego producenta. Przy tej samej zalecanej prędkości skrawania większa średnica wymaga niższych obrotów. Dlatego model 1700 obr./min nie jest automatycznie lepszy od wersji 750 obr./min. Ważne są także zapas momentu pod obciążeniem, skuteczne odprowadzanie wiórów i możliwość utrzymania osi otworu. Uchwyt, wiertło i obrabiany element muszą być prawidłowo zamocowane przed uruchomieniem.

Wkręcanie: moment maksymalny a kontrola połączenia

Przy montażu najpierw ustal wymagany moment i dopuszczalną tolerancję połączenia. Uwzględnij materiał łączonych części, podatność złącza, tarcie w gwincie i pod łbem oraz czas pracy narzędzia. Sam odczyt maksymalnego momentu w katalogu nie pozwala ocenić powtarzalności procesu. Trzeba znać sposób regulacji i działanie sprzęgła danego modelu, a następnie sprawdzić wynik na rzeczywistym złączu.

Do prac wymagających kontrolowanego dokręcania porównaj także przeznaczone do montażu wkrętarki dostępne w grupie narzędzi pneumatycznych Pneumatig. Wymaganie automatycznego odcięcia po osiągnięciu nastawy, rejestracji wyniku albo ścisłej tolerancji powinno być zapisane w doborze. Nie wynika ono z samej nazwy „wiertarko-wkrętarka”. Rewers pomaga w wykręcaniu i wycofaniu osprzętu tam, gdzie jest to dopuszczone; kierunek zmieniaj po zatrzymaniu, zgodnie z instrukcją urządzenia.

Sprężarka, przewód i przygotowanie powietrza

Sprawdź wymagane ciśnienie na wlocie pracującego narzędzia. Poprawne wskazanie przy zamkniętym spuście nie wyklucza spadku ciśnienia po uruchomieniu. Ograniczeniem może być wydajność sprężarki, długość lub średnica wewnętrzna węża, szybkozłącze albo zabrudzony filtr. Zwiększanie ciśnienia ponad dopuszczalną wartość nie jest sposobem naprawy niedostatecznej przepustowości.

Przed porównaniem zużycia powietrza ustal, czy wartość dotyczy biegu jałowego, pracy pod obciążeniem czy średniej z cyklu obejmującego przerwy. Dla stanowiska potrzebne są również czas rzeczywistego uruchomienia i liczba jednocześnie pracujących odbiorników. Średnia z całej zmiany może być znacznie niższa od przepływu, który przewód musi dostarczyć podczas wiercenia. Jeżeli warunki podania wartości w l/min nie są jasne, trzeba je doprecyzować przed wyborem kompresora.

Filtracja, usuwanie wilgoci, regulacja ciśnienia i smarowanie pełnią różne funkcje. Jakość powietrza oraz rodzaj, ilość i sposób podawania oleju dobieraj według instrukcji konkretnego narzędzia. Olejenie silnika nie zastępuje obsługi przekładni lub sprzęgła, jeżeli producent przewiduje ją oddzielnie.

Dobór do stanowiska w Pneumatig

Wykonanie proste lub pistoletowe wybierz z uwzględnieniem dostępu do detalu, kierunku nacisku, pozycji nadgarstka i prowadzenia przewodu. Porównaj również masę narzędzia oraz możliwość podwieszenia. Do zapytania podaj materiał, średnicę i głębokość otworów, rodzaj wkrętów, wymagany moment i tolerancję, liczbę cykli oraz parametry zasilania. Pozwoli to ocenić, czy jeden model obsłuży oba zadania, czy korzystniejszy będzie rozdział wiercenia i kontrolowanego montażu. Przed zmianą wiertła, końcówki lub czynnościami serwisowymi odłącz zasilanie zgodnie z instrukcją.