Zawory do stacji przygotowania sprężonego powietrza

Zawór do stacji przygotowania powietrza dobiera się do sposobu uruchamiania i wyłączania instalacji. Łagodny start ogranicza tempo jej napełniania, zawór odcinający zamyka dopływ, wykonanie z odpowietrzeniem umożliwia opróżnienie przyłączonej części układu, a zawór zwrotny blokuje przepływ w przeciwnym kierunku. Funkcje te nie są zamienne. W ofercie Pneumatig znajdują się zawory stacyjne o różnych sposobach działania; przed wyborem trzeba określić, co ma się wydarzyć przy rozruchu, zatrzymaniu i zaniku sygnału sterującego.

Łagodny start: narastanie ciśnienia podczas rozruchu

Zawór łagodnego startu początkowo ogranicza przepływ do opróżnionej instalacji. Ciśnienie za zaworem narasta stopniowo, a po osiągnięciu warunku przełączenia otwiera się główna droga przepływu. Ogranicza to gwałtowność napełniania przewodów i odbiorników. Nie oznacza jednak kontroli prędkości każdego siłownika: jego ruch zależy także od obciążenia, położenia rozdzielacza, ciśnienia w komorach i regulacji przepływu przy napędzie.

Zawór łagodnego startu KN-KSSV-212 z przyłączem G 1/2 ma w karcie podane ciśnienie przełączania 50% P1, wyłącznie dla systemów zamkniętych. P1 oznacza ciśnienie przed zaworem. Tego progu nie należy przenosić na inne konstrukcje ani traktować jako uniwersalnej nastawy reduktora. Karta podaje również przepływ nominalny 4500 l/min przy Pe = 6 bar i spadku ciśnienia Δp = 1 bar.

Czas napełniania zależy od objętości przewodów i zbiorników za zaworem oraz od powietrza zużywanego w trakcie rozruchu. Otwarty przedmuch lub duży przeciek może utrudniać osiągnięcie progu przełączenia. Dlatego zaworu nie dobiera się wyłącznie według średnicy gwintu. Przy uruchomieniu trzeba sprawdzić przebieg wzrostu ciśnienia i zachowanie odbiorników, także po dłuższym postoju.

Odcięcie dopływu i odpowietrzenie to dwa zadania

Samo zamknięcie drogi zasilania może pozostawić sprężone powietrze po stronie maszyny. W zaworze odcinającym 3/2 dostępna jest także droga wydechu: po przełączeniu odłączona część instalacji może zostać połączona z atmosferą. Rzeczywisty zakres odpowietrzania wynika jednak ze schematu całego układu. Zamknięty rozdzielacz, zawór zwrotny lub odcięty zbiornik mogą zatrzymać ciśnienie w osobnej gałęzi.

AGD-SHVS400, zawór odcinający 3/2 G 1/2, służy do odcięcia dopływu i odpowietrzenia instalacji. Jego karta określa ciśnienie robocze 1–10 bar oraz temperaturę pracy od −5 do 60°C. Podaje dwa współczynniki przepływu Cv: 1,72 dla drogi wejście–wyjście i 1,66 dla drogi wyjście–wydech. Wydajności napełniania i opróżniania należy więc rozpatrywać osobno; Cv nie jest wartością przepływu w l/min.

Zawór NC sterowany elektrycznie

KN-KSOV-212-230 to zawór zamykający NC 3/2 G 1/2 na 230 V AC. Według karty po zaniku zasilania odcina dopływ i odpowietrza instalację. Wariant ten pracuje przy ciśnieniu zasilającym 2–10 bar, z napięciem 230 V / 50 Hz. Przepływ nominalny 4500 l/min określono przy Pe = 6 bar i Δp = 1 bar. Nie należy przypisywać mu zasilania 24 V na podstawie parametrów podobnego zaworu.

Oznaczenie NC opisuje stan normalnie zamknięty, ale samo w sobie nie potwierdza kompletnej funkcji bezpieczeństwa maszyny. Trzeba uwzględnić sposób sterowania, możliwość ponownego rozruchu po powrocie zasilania, diagnostykę i pozostałe elementy obwodu. Również zawór łagodnego startu nie zastępuje oceny zachowania całego napędu przy utracie ciśnienia.

Gdzie potrzebny jest zawór zwrotny?

Zawór zwrotny przepuszcza powietrze w jednym kierunku, ograniczając jego cofanie. KN-KREV-212 z przyłączem G 1/2 ma zakres ciśnienia roboczego 0,4–16 bar i przepływ nominalny 4500 l/min przy Pe = 6 bar oraz Δp = 1 bar. Zakres ciśnienia roboczego nie określa ciśnienia otwarcia zaworu; są to różne parametry.

Jeżeli zawór zwrotny zatrzymuje powietrze w gałęzi odbiornika, odpowietrzenie stacji przed nim nie musi opróżnić tej gałęzi. Przed obsługą trzeba ustalić drogę rozładowania każdego zamkniętego odcinka. Manometr przy stacji pokazujący zero nie potwierdza braku ciśnienia za wszystkimi elementami blokującymi przepływ.

Dopasowanie zaworu do stacji i warunków pracy

Przy rozbudowie stacji przygotowania sprężonego powietrza sprawdź jej rzeczywisty skład oraz schemat połączeń. Zawór nie filtruje powietrza, nie usuwa pary wodnej i nie zastępuje regulatora ciśnienia. Smarowanie stosuje się tylko wtedy, gdy wymaga go dokumentacja odbiornika. Położenie zaworu względem tych modułów musi odpowiadać funkcji, jaką ma wykonywać, i instrukcji zestawu.

Jednakowe przyłącze G 1/2 nie potwierdza zgodności połączenia modułowego. Istotne są powierzchnie uszczelniające, rozstaw mocowań, łączniki, kierunek przepływu i dostęp do wydechu. Dopuszczalne ciśnienie całego zestawu ogranicza element o najniższej wartości znamionowej. Trzeba również porównać przepływ przy rzeczywistym ciśnieniu zasilania i dopuszczalnym spadku ciśnienia oraz zapewnić drożną drogę odpowietrzania.

Do doboru zaworu w Pneumatig przygotuj oznaczenie stacji, wymagane funkcje, minimalne i maksymalne ciśnienie zasilania, szczytowy pobór powietrza, objętość opróżnianej części instalacji oraz napięcie sterowania. Schemat pneumatyczny i zdjęcie połączenia modułów pomagają ustalić zgodność mechaniczną i sprawdzić, które odcinki rzeczywiście zostaną napełnione lub odpowietrzone.