Separatory kondensatu olej–woda

Separator kondensatu olej–woda oczyszcza ciekły kondensat z instalacji sprężonego powietrza po jego odprowadzeniu ze sprężarki, zbiornika, filtrów lub osuszacza. Nie osusza sprężonego powietrza, nie usuwa z niego pary wodnej i nie zastępuje spustu kondensatu. Jego zadaniem jest ograniczenie zawartości oleju w strumieniu cieczy, aby dalsze postępowanie z oczyszczonym kondensatem i zatrzymanymi zanieczyszczeniami mogło przebiegać zgodnie z warunkami obowiązującymi w danym zakładzie.

Co trafia do separatora?

Kondensat powstaje tam, gdzie wilgoć zawarta w zasysanym powietrzu wykrapla się podczas chłodzenia. W instalacji ze sprężarką smarowaną olejem ciecz może zawierać także olej sprężarkowy, dodatki eksploatacyjne i zanieczyszczenia stałe. Skład nie jest stały: zmienia się wraz z rodzajem sprężarki i środka smarnego, temperaturą oraz wilgotnością otoczenia, obciążeniem, czasem pracy i miejscem odbioru kondensatu.

Najpierw trzeba rozpoznać, czy olej tworzy łatwo rozdzielającą się warstwę, niestabilną dyspersję drobnych kropli, czy trwałą emulsję. Zależnie od konstrukcji separacja wykorzystuje rozdział grawitacyjny oraz materiały sorpcyjne lub filtracyjne dobrane do określonego kondensatu. Stabilna emulsja może nie rozdzielić się prawidłowo w takim układzie i wymagać innej technologii. Jeżeli próbka długo pozostaje jednolicie mleczna albo jej zachowanie budzi wątpliwości, przed doborem warto wykonać próbę separacji lub analizę próbki. Nie należy zakładać, że jeden rodzaj wkładu obsłuży każdy olej, detergent lub ciecz procesową.

Dwie rodziny separatorów w ofercie Pneumatig

Kategoria prowadzi do dwóch grup urządzeń. Separatory olej–woda Atlas Copco OSC wykorzystują wielostopniowe oczyszczanie ciekłego kondensatu. Separatory BEKO QWIK-PURE stanowią drugą rodzinę rozwiązań do uzdatniania kondensatu zaolejonego. Dobór między rodzinami oraz konkretnego wykonania powinien opierać się na aktualnej dokumentacji oferowanej wersji, rodzaju kondensatu, wymaganej wydajności i planie serwisowym. Sama marka sprężarki albo podobna nazwa modelu nie potwierdza dopasowania.

Wydajność separatora a FAD sprężarki

Wydajność sprężarki podana jako FAD opisuje ilość powietrza odniesioną do warunków na wlocie. Nie jest to przepływ kondensatu w litrach na godzinę. FAD jest jednym z danych wejściowych do doboru, ponieważ większa ilość zasysanego powietrza może wprowadzać do układu więcej wilgoci, lecz rzeczywista ilość cieczy zależy również od klimatu, temperatury chłodzenia, ciśnienia, sposobu uzdatniania i czasu pracy.

Dla kilku sprężarek trzeba zsumować wydajności jednostek, które mogą pracować jednocześnie i odprowadzać kondensat do wspólnego separatora. Należy uwzględnić wszystkie podłączone punkty: sprężarki, chłodnice końcowe, zbiorniki, filtry oraz osuszacze chłodnicze, jeśli ich skropliny trafiają do tego samego przewodu. Doboru nie powinno się opierać wyłącznie na mocy silnika ani na nominalnej wydajności jednej maszyny. Istotne są także szczytowe dopływy ze spustów, tryb zmianowy, sezonowa wilgotność i przewidywana rozbudowa instalacji.

Warunki instalacji i rodzaj kondensatu

Przewód doprowadzający powinien przekazywać ciecz bez tworzenia niekontrolowanych zatorów i bez mieszania dopływów, których urządzenie nie jest przeznaczone obsługiwać. Separator ustawia się w zakresie temperatur i w położeniu wymaganym przez instrukcję konkretnego modelu, z dostępem do wkładów, wskaźników, króćca próbkowania i odbioru oczyszczonej cieczy. Trzeba przewidzieć zabezpieczenie miejsca na wypadek przepełnienia lub wycieku oraz sposób postępowania podczas serwisu.

Rodzaj oleju ma znaczenie dla procesu separacji. Oleje mineralne, syntetyczne i poliglikolowe mogą inaczej zachowywać się w wodzie, a środki myjące lub inne domieszki mogą stabilizować emulsję. Dlatego do zapytania należy dołączyć nazwę środka smarnego i, jeśli jest dostępna, jego kartę charakterystyki. Kondensatu z nieznanymi dodatkami nie należy kwalifikować wyłącznie po wyglądzie.

Serwis, wkłady i kontrola odpływu

Obsługa separatora obejmuje kontrolę szczelności i drożności, obserwację wskaźników, pobieranie próbek oraz wymianę materiałów eksploatacyjnych zgodnie z instrukcją. Termin wymiany zależy od obciążenia olejem, ilości kondensatu, warunków pracy i konstrukcji urządzenia; sam kalendarz nie opisuje rzeczywistego zużycia wkładu. Po wymianie trzeba postępować zgodnie z procedurą uruchomienia danego modelu, a zużyte materiały zabezpieczyć przed wyciekiem i przekazać do zagospodarowania odpowiednio do rodzaju zatrzymanych zanieczyszczeń.

Próbka z odpływu pozwala kontrolować działanie układu, ale ocena wzrokowa nie zastępuje wymaganej analizy. Możliwość odprowadzenia oczyszczonej cieczy do kanalizacji zależy od jej składu, warunków odbiorcy ścieków, umowy i ewentualnych decyzji dotyczących zakładu. Separator nie daje automatycznej zgody na zrzut i nie istnieje jedna wartość graniczna właściwa dla każdej instalacji. Zakład powinien ustalić wymagane wskaźniki, miejsce i częstotliwość pobierania próbek oraz sposób dokumentowania wyników.

Jakie dane przygotować do doboru?

• liczbę sprężarek, ich typ, FAD, ciśnienie robocze, czas pracy i możliwą pracę równoległą;
• źródła kondensatu podłączone do wspólnego układu oraz typy zastosowanych spustów;
• rodzaj oleju sprężarkowego, znane dodatki i informację o środkach myjących;
• temperaturę i wilgotność w miejscu pracy, warunki zimowe oraz dostępne miejsce montażu;
• obserwowany lub zmierzony strumień kondensatu, jego wygląd i wynik próby rozdziału, jeśli została wykonana;
• wymagania odbiorcy ścieków, oczekiwany sposób kontroli jakości oraz plan serwisowy.

Na tej podstawie Pneumatig może pomóc porównać dostępne rodziny i wskazać konfigurację do dalszego potwierdzenia. Ostateczny wybór powinien uwzględniać instrukcję konkretnego separatora, zgodność wkładów z kondensatem oraz warunki zagospodarowania odpływu i zużytych materiałów.