Sprężarki tłokowe — olejowe, bezolejowe i spalinowe

W tej kategorii Pneumatig znajdziesz sprężarki tłokowe z pompami olejowymi i bezolejowymi oraz z napędem elektrycznym lub spalinowym. O wyborze nie powinna decydować sama moc silnika ani pojemność zbiornika. Najpierw trzeba ustalić wymagany przepływ przy ciśnieniu roboczym odbiorników, profil poboru powietrza i dopuszczalny cykl pracy dokładnego modelu.

Jak czytać podział sprężarek tłokowych?

Cecha	Co rozstrzyga przy wyborze
Smarowanie komory sprężania	Wariant olejowy albo bezolejowy. Wybór zależy od wymaganej jakości powietrza i obsługi przewidzianej w instrukcji modelu.
Źródło napędu	Silnik elektryczny albo silnik spalinowy. Napęd benzynowy lub Diesla jest odrębną cechą od smarowania pompy: obecne sprężarki spalinowe są modelami olejowymi.
Przeniesienie napędu	Napęd bezpośredni albo pasowy. Trzeba sprawdzić obroty pompy, osłony i czynności obsługowe właściwe dla danego rozwiązania.
Zakres kompletacji	Kompletna sprężarka z napędem, sterowaniem i określonym zbiornikiem albo sama pompa sprężarkowa przeznaczona do budowy lub naprawy zespołu.

Napęd spalinowy nie tworzy trzeciej, rozłącznej grupy obok olejowych i bezolejowych. Odpowiada na pytanie, skąd urządzenie bierze energię mechaniczną, natomiast określenie olejowe lub bezolejowe opisuje konstrukcję komory sprężania. W obecnej ofercie spalinowej są warianty benzynowe i Diesla; zbiornik, wyposażenie i ewentualny generator trzeba sprawdzić na karcie wybranego wykonania.

Liczba cylindrów nie jest liczbą stopni

Liczba cylindrów i liczba stopni sprężania opisują różne cechy pompy. Stopień oznacza kolejny etap podnoszenia ciśnienia. Dwa cylindry mogą pracować w jednym stopniu albo tworzyć układ dwustopniowy, dlatego sam zapis „dwucylindrowa” nie mówi jeszcze, jak przebiega sprężanie.

W aktualnej ofercie dobrze pokazują to dwa konkretne wykonania. Pneumatig SP250/10/50 ma dwa cylindry i jeden stopień, natomiast SP500/11/200 ma dwa cylindry i dwa stopnie. Liczby te należą wyłącznie do wskazanych modeli. Przy porównaniu trzeba odczytać osobno liczbę cylindrów, liczbę stopni, ciśnienie, rodzaj deklarowanej wydajności i dopuszczalny cykl pracy.

Napęd bezpośredni czy pasowy?

W napędzie bezpośrednim silnik i pompa są połączone bez przekładni pasowej. Taką konstrukcję mają między innymi oferowane modele ABAC Montecarlo L25P oraz bezolejowy START OSS 20P. Napęd pasowy wykorzystuje koła i pasek; występuje w oferowanych rodzinach Automan AC, również w wykonaniach benzynowych i Diesla.

Sam rodzaj napędu nie rozstrzyga wydajności ani trwałości. Porównaj obroty pompy, warunki chłodzenia, gabaryty, zabezpieczenie elementów ruchomych oraz harmonogram obsługi. W wersji pasowej instrukcja obejmuje także kontrolę układu pasowego; w bezpośredniej nie ma paska, ale nadal pozostają czynności obsługowe pompy, silnika, filtra wlotowego, zbiornika i odprowadzania kondensatu.

Kompletna sprężarka a sama pompa sprężarkowa

Kompletna sprężarka jest zespołem dobranym przez producenta: obejmuje pompę, źródło napędu, sposób przeniesienia napędu, sterowanie, zabezpieczenia i konfigurację zbiornika wskazaną na karcie. Pompa do sprężarki tłokowej jest elementem sprężającym, a nie gotowym źródłem powietrza.

Przy wymianie samej pompy trzeba potwierdzić dokładny model, moc i obroty napędu, kierunek pracy, sposób montażu, chłodzenie, układ pasowy, dopuszczalne ciśnienie oraz zgodność pozostałych zabezpieczeń. Wspólna nazwa pompy lub podobny rozstaw nie wystarcza do uznania zamienności. Jeśli potrzebne jest kompletne urządzenie, wybieraj kartę sprężarki, a nie sam blok sprężający.

FAD a wydajność ssawna — jak porównywać przepływ?

Do bilansu instalacji potrzebna jest dostarczona wydajność sprężarki przy wymaganym ciśnieniu. FAD, czyli Free Air Delivery, jest strumieniem dostarczanego powietrza przeliczonym do określonych warunków na wlocie. Wydajność ssawna lub geometryczna pompy opisuje inną wielkość i nie może być automatycznie traktowana jako FAD.

Na kartach sklepu występuje zarówno ogólne pole „wydajność”, jak i określenie „wydajność ssąca”. Jeśli dokumentacja modelu nie podaje rodzaju wielkości, ciśnienia roboczego, warunków odniesienia i metody pomiaru, liczby nie są wystarczającą podstawą do porównania urządzeń. Nie należy też przeliczać wydajności ssawnej na FAD jednym stałym współczynnikiem.

Zapotrzebowanie wyznacza suma odbiorników, które rzeczywiście pracują jednocześnie, wraz z czasem i przebiegiem poboru. Klucz udarowy, przedmuch albo siłownik mogą generować krótki szczyt, podczas gdy szlifierka lub proces technologiczny mogą wymagać dłuższego przepływu. Ciśnienie trzeba określić w punkcie użycia podczas przepływu, z uwzględnieniem rzeczywistych strat w przewodach, armaturze i układzie uzdatniania.

Praca przerywana i dopuszczalny cykl modelu

Sprężarka tłokowa często pasuje do instalacji o okresowym poborze, ale nie oznacza to jednego dopuszczalnego cyklu pracy dla całej kategorii. Instrukcja dokładnego modelu powinna określać, jak długo urządzenie może pracować pod obciążeniem, ile potrzebuje czasu na chłodzenie i jaka liczba uruchomień jest dopuszczalna. Tych danych nie wolno wyprowadzać z samej mocy, liczby cylindrów lub wielkości zbiornika.

Jeżeli odbiorniki wymagają długiego, stabilnego przepływu, należy zestawić wymagany profil z dokumentacją konkretnej tłokowej oraz rozważyć kompresor śrubowy. To porównanie ma dotyczyć czasu obciążenia, sprawności w rzeczywistym punkcie pracy, sterowania i warunków chłodzenia, a nie ogólnego założenia, że każda sprężarka jednej technologii nadaje się do pracy ciągłej.

Co zmienia pojemność zbiornika?

Zbiornik magazynuje sprężone powietrze w określonym przedziale ciśnienia. Może pokryć krótki skok poboru, ograniczyć wahania ciśnienia i zmniejszyć częstotliwość przełączeń, jeśli sprężarka ma czas odbudować zapas między impulsami. Nie zwiększa jednak FAD sprężarki. Gdy średnie zużycie przez dłuższy czas przewyższa dostarczany przepływ, ciśnienie będzie spadać niezależnie od wielkości zbiornika.

Dlatego zbiornik dobiera się razem z profilem poboru, zakresem ciśnień sterowania, wydajnością sprężarki i dopuszczalną liczbą cykli. Trzeba także uwzględnić przepustowość filtrów, osuszacza, reduktorów i przewodów. Duży zbiornik nie naprawi trwałego przewężenia ani zbyt małej wydajności źródła.

Czy sprężarka bezolejowa zapewnia czyste powietrze?

Bezolejowa komora sprężania usuwa jedno potencjalne źródło oleju, lecz nie usuwa wilgoci i cząstek zasysanych z otoczenia. Zanieczyszczenia mogą też pochodzić ze zbiornika i dalszej instalacji. Bezolejowa nie oznacza również bezobsługowa: obowiązują terminy kontroli filtra wlotowego, odprowadzania kondensatu i pozostałych czynności wskazanych w instrukcji. W modelu olejowym dochodzą kontrola poziomu oraz wymiana oleju właściwego typu w terminie podanym dla konkretnego wykonania.

Jeżeli aplikacja wymaga konkretnej klasy ISO 8573-1, przeznaczenia medycznego, kontaktu z żywnością albo innego dopuszczenia, potrzebny jest dokument odnoszący się do dokładnego urządzenia i kompletnego układu. Sama nazwa „bezolejowa” nie jest takim potwierdzeniem. Filtrację, osuszanie, regulację i sposób odprowadzania kondensatu można dobrać w kategorii uzdatniania sprężonego powietrza.

Jakie dane przygotować do doboru?

• rodzaj i liczbę odbiorników, ich przepływ oraz ciśnienie wymagane podczas pracy;
• jednoczesność, czas pojedynczego poboru i przebieg zapotrzebowania w całej zmianie;
• informację, czy podana wydajność urządzenia jest FAD, wydajnością ssawną czy inną wartością;
• wymagany cykl pracy, liczbę rozruchów i czas dostępny na chłodzenie;
• dostępne zasilanie elektryczne albo potrzebę napędu benzynowego lub Diesla;
• wymagania dla cząstek, wody i oleju w punkcie użycia;
• temperaturę, wentylację, zapylenie, miejsce na obsługę, odprowadzenie kondensatu oraz dopuszczalny hałas.

Z takim zestawem danych można porównać modele w ofercie Pneumatig na wspólnej podstawie. Ostateczny wybór powinien opierać się na karcie i instrukcji danego wykonania: deklarowanym przepływie przy ciśnieniu, dopuszczalnym cyklu, warunkach otoczenia, wymaganiach serwisowych oraz wyposażeniu.