Spusty kondensatu do instalacji sprężonego powietrza

Spust kondensatu opróżnia punkt, w którym ciecz oddzielona ze sprężonego powietrza gromadzi się w separatorze wody, filtrze, osuszaczu ziębniczym, chłodnicy końcowej albo zbiorniku. Właściwy dobór zależy od sposobu sterowania, ilości kondensatu, minimalnego i maksymalnego ciśnienia, temperatury, rodzaju cieczy, zasilania oraz układu dopływu i odpływu. Ta kategoria prowadzi do dwóch aktualnych grup oferty Pneumatig: spustów mechanicznych i elektronicznych. Sam spust nie osusza strumienia powietrza ani nie oddziela oleju od odprowadzonej mieszaniny.

Spust pływakowy, czasowy i sterowany poziomem

Mechaniczny spust pływakowy otwiera odpływ wskutek zmiany położenia pływaka, gdy w komorze zbierze się ciecz. Nie wymaga zasilania elektrycznego, dlatego sprawdza się w punktach, w których ważna jest prosta automatyzacja odwadniania. Trzeba jednak zachować pozycję montażową, zakres ciśnienia, temperaturę oraz wydajność dokładnego modelu. W grupie mechanicznych spustów kondensatu znajdują się obecnie dwa modele pływakowe.

AFD 1/2″ ma według karty maksymalne ciśnienie 16 bar, temperaturę pracy 1–65°C i wydajność 150 l/h przy 7 bar. Wymaga montażu pionowego; karta rozróżnia wlot G 1/2″ z gwintem zewnętrznym i śrubunkiem od wylotu G 1/2″ z gwintem wewnętrznym. Atlas Copco WD 80 jest również spustem pływakowym, lecz jego karta podaje maksymalnie 20 bar, 1–70°C, zdolność odbioru do 200 l/h oraz przyłącza G 1/2″. Parametry jednego z tych modeli nie opisują drugiego.

Spust czasowy wykorzystuje elektrozawór otwierany przez nastawiony timer. Operator ustala odstęp między cyklami i czas otwarcia, a zawór pracuje według harmonogramu, niezależnie od rzeczywistego poziomu cieczy. Zbyt krótki cykl może pozostawić kondensat w urządzeniu, a zbyt długi powoduje niepotrzebny wypływ sprężonego powietrza. Przed wyborem spustu czasowego trzeba potwierdzić dostępność konkretnego modelu, jego napięcie, zakres nastaw i warunki pracy.

Elektroniczny spust sterowany poziomem wykrywa poziom kondensatu czujnikiem i otwiera zawór po osiągnięciu określonego poziomu. Nie należy utożsamiać go ze spustem czasowym. Sterowanie poziomem ogranicza otwieranie bez zgromadzonej cieczy, ale rzeczywisty brak przedmuchu zależy również od poprawnego montażu, czystości zaworu, sprawnego czujnika i serwisu. Aktualna grupa elektronicznych spustów kondensatu BEKOMAT obejmuje modele 20, 20 FM, 31U, 32 i 33.

Ilość cieczy a przepływ powietrza urządzenia

Wydajność spustu w l/h opisuje ilość odprowadzanej cieczy w podanych warunkach. Wartość w m³/min przypisana do sprężarki, osuszacza albo filtra opisuje wydajność powietrzną urządzenia w warunkach odniesienia podanych przez producenta. Tych wielkości nie wolno porównywać bezpośrednio. Przykładowo karta BEKOMAT 20 podaje zastosowanie przy filtrach i separatorach o wydajności powietrznej do 40 m³/min. Dokumentacja tej rodziny podaje osobno średnią wydajność odprowadzania cieczy. Dobór musi więc odpowiadać rodzajowi punktu: wydajności sprężarki dla chłodnicy lub zbiornika, wydajności osuszacza, wydajności filtra oraz ilości kondensatu wynikającej z warunków pracy i klimatu.

Ciśnienie, zasilanie, temperatura i rodzaj kondensatu

Ciśnienie trzeba sprawdzać jako pełny zakres, nie tylko wartość maksymalną. Mechaniczny AFD ma w karcie wyłącznie maksimum 16 bar, natomiast BEKOMAT 20 ma zakres 0,8–16 bar. Elektroniczny spust może nie pracować prawidłowo poniżej wymaganego ciśnienia minimalnego. Także napięcie należy odczytać z karty konkretnego produktu i tabliczki; oferowany BEKOMAT 20 jest opisany jako wykonanie 230 V/1Ph/50 Hz, podczas gdy instrukcje rodziny przewidują również inne warianty zasilania. Nazwa serii nie potwierdza napięcia konkretnej sztuki.

Dolna granica temperatury odczytanych modeli AFD, WD 80 i BEKOMAT 20 wynosi +1°C. Takie wykonanie nie jest przeznaczone do pracy z zamarzniętym kondensatem. W miejscu narażonym na mróz trzeba zapewnić warunki mieszczące się w zakresie urządzenia albo dobrać wykonanie z odpowiednią ochroną według jego instrukcji. Rodzaj kondensatu również ma znaczenie. Karta BEKOMAT 20 dopuszcza kondensat zawierający olej i bezolejowy, lecz nie jest to automatyczne potwierdzenie dla każdego spustu ani dla cieczy agresywnej. Powłokę, materiały uszczelnień i przeznaczenie trzeba potwierdzić dla dokładnego wariantu.

Dopływ, odpływ i bezpieczny dostęp serwisowy

Spust powinien otrzymywać kondensat z rzeczywistego najniższego punktu. Przewód doprowadzający musi umożliwiać swobodny spływ cieczy bez kieszeni, przewężeń i przeciwciśnienia, które zakłócają napełnianie komory. Wlot i odpływ trzeba rozpatrywać osobno: ten sam zapis G 1/2″ w nazwie nie potwierdza typu obu gwintów, średnicy przewodu ani sposobu połączenia. Wymagany spadek, dopuszczalne wzniesienie odpływu, położenie montażowe oraz miejsce armatury odcinającej należy ustalić z instrukcji i tabliczki konkretnego egzemplarza.

Układ odcięcia i dostęp serwisowy powinny pozwalać bezpiecznie wyłączyć urządzenie, rozprężyć właściwy odcinek i — w modelu elektrycznym — odłączyć zasilanie zgodnie z instrukcją producenta. Nie należy samodzielnie redukować przewodów, łączyć punktów odpływowych ani zmieniać konstrukcji spustu bez potwierdzenia w dokumentacji konkretnej wersji. Odprowadzony kondensat trzeba skierować do właściwego układu zbierania i separacji kondensatu; sam spust nie uzdatnia mieszaniny do zrzutu.

Co kontrolować podczas eksploatacji?

Objawami wymagającymi sprawdzenia są zaleganie cieczy przed spustem, brak wypływu podczas testu oraz ciągły przedmuch powietrza. Kontrola powinna objąć dopływ i odpływ, rzeczywiste ciśnienie, zasilanie w modelu elektronicznym, czujnik lub mechanizm pływaka oraz element zaworowy — w zakresie opisanym w instrukcji konkretnego urządzenia. Czyszczenie i wymianę części wykonuje się dopiero po bezpiecznym odcięciu i zgodnie z procedurą producenta. Częstotliwości obsługi AFD, WD 80, BEKOMAT 20/20 FM i pozostałych modeli nie należy ujednolicać.

Dane potrzebne do doboru spustu kondensatu

• urządzenie i miejsce odbioru: separator, filtr, osuszacz, chłodnica końcowa, zbiornik lub najniższy punkt instalacji;
• minimalne i maksymalne ciśnienie oraz temperatura medium i otoczenia, w tym ryzyko zamarzania;
• przepływ powietrza urządzenia i oczekiwana ilość cieczy z warunkami, dla których je określono;
• kondensat olejowy, bezolejowy lub agresywny oraz plan dalszego zbierania i separacji;
• dostępne zasilanie, wymagany sygnał alarmowy lub styk oraz dopuszczalny sposób sterowania;
• gwint wlotu, gwint lub króciec odpływu, pozycja montażu, przebieg przewodów i dostęp do serwisu.

Pneumatig oferuje spusty mechaniczne pływakowe oraz elektroniczne sterowane poziomem. Podanie powyższych danych pozwala porównać konkretny model, zamiast wybierać urządzenie wyłącznie po gwincie albo określeniu „automatyczny”.