Przepustnice LUG DN32–DN400 | Pneumatig

Przepustnice LUG: gwintowane ucha i osobne mocowanie kołnierzy

Przepustnice międzykołnierzowe LUG stosuje się tam, gdzie korpus ma być przykręcony do każdego kołnierza osobnym kompletem śrub lub szpilek. Gwintowane ucha w korpusie przejmują mocowanie z obu stron zaworu. To zasadnicza różnica wobec przepustnic typu WAFER, które są ściskane pomiędzy kołnierzami za pomocą elementów przechodzących przez cały zespół. Konfigurator Pneumatig obejmuje 13 średnic nominalnych od DN32 do DN400 w rodzinie PGV-20L94E.

Wybór LUG nie kończy doboru. Trzeba jeszcze dopasować wariant do kołnierzy rurociągu, medium, temperatury, największej różnicy ciśnień oraz sposobu uruchamiania. Jeżeli nie jest jeszcze przesądzone, czy właściwa będzie przepustnica czy zasuwa, punktem wyjścia pozostaje kategoria przepustnic WAFER, LUG i zasuw nożowych.

Jak sprawdzić śruby, kołnierze i prześwit dysku?

Dla korpusu LUG średnica i skok gwintu, klasa elementów złącznych, ich liczba, długość oraz wymagana głębokość wkręcenia muszą wynikać z rysunku wymiarowego lub instrukcji wybranego wariantu. Nie należy przenosić długości śrub z innej przepustnicy tylko dlatego, że ma tę samą średnicę DN. Zbyt małe zazębienie gwintu nie daje wymaganego połączenia, natomiast zbyt długa śruba może oprzeć się w otworze albo wejść głębiej, niż dopuszcza konstrukcja korpusu. W części konstrukcji otwory są gwintowane z obu stron i gwint nie musi być ciągły na całej grubości ucha.

Oznaczenie DN i zapis PN10/16 na karcie nie potwierdzają samodzielnie zgodności z dowolnym kołnierzem PN10 lub PN16. Przed montażem trzeba porównać wzorzec wiercenia, liczbę i położenie otworów, powierzchnię przylgową, grubość kołnierza oraz średnicę wewnętrzną rury i kołnierza. Dysk przepustnicy podczas otwierania wychodzi poza obrys korpusu, dlatego musi mieć wolną przestrzeń i nie może uderzać w rurę, wykładzinę ani sąsiedni element.

Rurociąg powinien być współosiowy, a kołnierze równoległe. Przepustnica nie służy do ściągania źle ustawionych kołnierzy. Śruby dokręca się równomiernie, zgodnie z dokumentacją elementów połączenia, a po montażu kontroluje pełny ruch dysku. Uderzenie krawędzi dysku lub nierównomierny docisk uszczelnienia może zwiększyć moment ruchu, uszkodzić powierzchnie uszczelniające i spowodować nieszczelność.

Czy każda przepustnica LUG może pracować na końcu rurociągu?

Nie. Gwintowane ucha umożliwiają niezależne przykręcenie kołnierzy, ale sama nazwa LUG nie potwierdza dopuszczenia do pracy z jednym kołnierzem ani utrzymania ciśnienia po zdemontowaniu odcinka po drugiej stronie. Taka funkcja musi być podana w instrukcji konkretnego modelu wraz z dopuszczalnym DN, kierunkiem działania ciśnienia, temperaturą i maksymalnym Δp. Dopuszczenie do takiej pracy i jej parametry trzeba potwierdzić dla wybranego wariantu PGV-20L94E przed zamówieniem.

Demontaż rurociągu, napędu lub samej przepustnicy wymaga odcięcia od źródeł energii, całkowitego rozprężenia instalacji i zabezpieczenia przed ponownym uruchomieniem. Możliwość osobnego odkręcenia kołnierza nie jest zgodą na serwis układu pozostającego pod ciśnieniem.

Co oznacza PN10/16 i jak ocenić medium oraz materiały?

PN jest oznaczeniem nominalnym potrzebnym przy doborze połączenia, lecz nie zastępuje dopuszczalnego ciśnienia roboczego i różnicy ciśnień na zamkniętym lub poruszającym się dysku. Do weryfikacji potrzebne są ciśnienie przed i za przepustnicą w stanach normalnych oraz awaryjnych, maksymalne Δp, temperatura medium i otoczenia, a także częstotliwość cykli. Nie można z samego zapisu PN10/16 wywnioskować, że każdy wariant kategorii może pracować przy 16 bar w całym zakresie temperatur.

O kompatybilności z medium decyduje cały zestaw materiałów mających z nim kontakt, nie tylko manszeta. Na karcie PGV-20L94E.DN32 podano korpus GJS-500-7, dysk CF8M, wał AISI 420 i uszczelnienie EPDM. Karta PGV-20L94E.DN125 wskazuje taki sam materiał korpusu, dysku i uszczelnienia, lecz wał AISI 304. Dane jednego DN nie opisują więc automatycznie pozostałych średnic.

Przed zamówieniem należy podać nazwę i skład medium, stężenie, temperaturę ciągłą i chwilową, obecność cząstek ściernych lub osadów oraz sposób płukania instalacji. EPDM nie jest uniwersalnym potwierdzeniem odporności chemicznej zaworu; osobno ocenia się również dysk, wał, korpus i ewentualną powłokę.

Funkcja odcinająca, regulacja i dobór napędu

Przepustnica może realizować odcinanie, a w odpowiednio dobranym układzie także regulację przepływu. Dla pracy regulacyjnej potrzebne są jednak charakterystyka Kv lub Cv zależna od kąta otwarcia, wymagany zakres regulacji, Δp w punktach pracy oraz ocena prędkości, hałasu i ryzyka kawitacji. Samo zatrzymanie dysku w pozycji pośredniej nie potwierdza stabilnej regulacji w całym zakresie 0–90°.

Karty rodziny wymieniają uruchamianie ręczne, pneumatyczne i elektryczne oraz kołnierz górny ISO 5211. Ten interfejs nie oznacza zgodności z dowolnym napędem. Moment potrzebny do ruszenia, ruchu i domknięcia zależy między innymi od DN, maksymalnego Δp, medium, temperatury, częstotliwości cykli oraz funkcji odcinającej lub regulacyjnej. Dobór wymaga tabeli momentów właściwej dla konkretnej przepustnicy i charakterystyki napędu w rzeczywistych warunkach zasilania.

Dla napędu pneumatycznego trzeba określić minimalne dostępne ciśnienie sterujące, działanie jednostronne lub dwustronne, żądaną pozycję po zaniku zasilania i czas obrotu. Dla napędu elektrycznego potrzebne są napięcie, cykl pracy, czas przesterowania, sposób sterowania oraz warunki środowiskowe. Krańcówki, elektrozawór, pozycjoner i sterowanie awaryjne dobiera się do funkcji całego zespołu.

Jakie dane przekazać do doboru przepustnicy LUG?

Żeby potwierdzić właściwy wariant PGV-20L94E i napęd, warto zebrać:

• DN rurociągu oraz normę, PN, typ powierzchni i wymiary kołnierzy;
• medium, jego skład, stężenie, temperaturę roboczą i chwilową;
• ciśnienie po obu stronach oraz największą różnicę ciśnień podczas ruchu i zamknięcia;
• funkcję odcinającą albo regulacyjną, wymagany przepływ i punkty pracy;
• sposób uruchamiania, liczbę cykli, wymagany czas oraz pozycję bezpieczną;
• minimalne ciśnienie sterujące albo parametry zasilania elektrycznego;
• wymaganie pracy na końcu rurociągu, jeżeli występuje, oraz warunki montażu i serwisu.

Po zebraniu tych informacji można sprawdzić kartę wybranego DN, rysunek wymiarowy, elementy złączne i warunki doboru napędu bez opierania decyzji wyłącznie na średnicy oraz oznaczeniu PN.