Zawory NAMUR sterowane pneumatycznie 5/2 i 5/3 | Pneumatig

Zawory NAMUR sterowane pneumatycznie przełączają przepływ sprężonego powietrza sygnałem ciśnieniowym i są przeznaczone do montażu bezpośrednio na odpowiednio przygotowanym napędzie obrotowym. W tej kategorii Pneumatig znajdziesz rozdzielacze YPC serii SNP o funkcjach 5/2 oraz 5/3. Dobór zacznij od wymaganego zachowania napędu, sposobu sterowania i zgodności przyłączy montażowych. Sam napis NAMUR albo gwint G 1/4 nie wystarcza do potwierdzenia zamienności zaworów.

NAMUR określa połączenie z napędem, a nie rodzaj sygnału

W takim zespole zawór rozdzielający steruje powietrzem doprowadzanym do napędu przepustnicy lub zaworu kulowego. Nie jest zaworem, przez który przepływa medium procesowe instalacji. Bezpośrednie połączenie z napędem wymaga zgodności otworów roboczych, mocowania i uszczelnienia. Przed wymianą porównaj rysunek zaworu z dokumentacją siłownika, sprawdź orientację montażu oraz miejsce na przyłącza zasilania, sterowania i wylotu.

Oznaczenia SNP i SN nie powinny być traktowane zamiennie. Jeśli układ ma przełączać zawór napięciem z wyjścia sterownika, sprawdź elektrozawory NAMUR. Przy sterowaniu pneumatycznym trzeba natomiast doprowadzić odpowiedni sygnał ciśnieniowy. Wybór takiego sterowania sam w sobie nie potwierdza dopuszczenia urządzenia do strefy zagrożonej wybuchem.

5/2 monostabilny czy bistabilny?

Funkcja 5/2 oznacza pięć przyłączy i dwa położenia rozdzielacza. Przy doborze do napędu dwustronnego działania istotna jest nie tylko droga zasilania komór, lecz także zachowanie zaworu po usunięciu sygnału sterującego. Dwa modele o identycznym gwincie i przepływie mogą realizować inną logikę pracy.

• YPC-SNP3101 jest rozdzielaczem 5/2 monostabilnym. Jego karta podaje powrót realizowany powietrzem i sprężyną, przyłącze G 1/4, zakres ciśnienia 1,5–10 bar oraz przepływ 1000 l/min przy 5 bar.
• YPC-SNP3200 ma funkcję 5/2 bistabilną i nie ma samoczynnego powrotu określonego w karcie jako metoda powrotu. Również ma przyłącze G 1/4 i deklarowany przepływ 1000 l/min przy 5 bar, ale wymaga innego uwzględnienia sygnałów w układzie sterowania.

Powrót rozdzielacza i powrót napędu to dwie różne właściwości. Monostabilny zawór nie oznacza automatycznie, że cała armatura zamknie się po zaniku sprężonego powietrza. Potrzebne zachowanie przy zaniku sygnału oraz przy zaniku zasilania pneumatycznego należy sprawdzić osobno dla kompletnego zespołu. Przy napędzie ze sprężyną powrotną dobierz funkcję zgodnie ze schematem jego producenta; nie zakładaj, że każdy model 5/2 można dowolnie przekształcić w 3/2.

Trzy różne położenia środkowe zaworów 5/3

W funkcji 5/3 dochodzi trzecie położenie rozdzielacza. O jego przydatności decyduje sposób połączenia kanałów w położeniu środkowym. W ofercie są następujące wykonania:

• YPC-SNP3303 ze środkiem zablokowanym — wybierany, gdy schemat wymaga zamknięcia dróg przepływu w położeniu środkowym.
• YPC-SNP3403 ze środkiem odpowietrzonym — wykonanie, w którym położenie środkowe służy odpowietrzeniu przyłączy roboczych.
• YPC-SNP3503 ze środkiem napowietrzonym — wariant z zasilaniem przyłączy roboczych w położeniu środkowym.

Karty tych trzech modeli wskazują powrót sprężynowy i zakres ciśnienia 2–10 bar. Nie zastępuj jednego wykonania drugim tylko dlatego, że oba opisano jako 5/3. Przed zamówieniem porównaj symbol pneumatyczny. Zamknięcie kanałów nie jest samo w sobie potwierdzeniem bezpiecznego utrzymania obciążenia, a odpowietrzenie nie przesądza o kierunku ruchu napędu pod wpływem sił zewnętrznych.

Przepływ, ciśnienie i wymagany czas ruchu

Ten sam gwint nie oznacza tej samej przepustowości. Przykładowo YPC-SNP4101 również jest zaworem 5/2 monostabilnym z przyłączem G 1/4, lecz jego karta podaje 1800 l/min przy 5 bar. Taki parametr pomaga porównać go z SNP3101, jednak nie jest gwarancją określonego czasu obrotu każdego siłownika.

Do oceny czasu ruchu potrzebne są dane napędu i całego toru powietrza. Uwzględnij objętość komór, dostępne ciśnienie podczas przełączania, opory zasilania i wylotu oraz wymagany przebieg ruchu. Nie porównuj bezpośrednio objętości komory pod ciśnieniem z przepływem podanym dla innych warunków odniesienia. Czas przełączenia samego zaworu również nie opisuje pełnego cyklu armatury.

Sprawdź oddzielnie dopuszczalne ciśnienie robocze i wymagania sygnału sterującego. Minimalnej wartości z zakresu roboczego nie należy automatycznie przyjmować jako minimalnego ciśnienia pilota. Jeżeli dokumentacja danego wykonania nie rozdziela tych danych, ustal je przed zatwierdzeniem doboru. Temperaturę i wymagania przygotowania powietrza także sprawdzaj dla konkretnego kodu produktu.

Montaż, kontrola działania i dane do zamówienia

Przed montażem odłącz zasilanie pneumatyczne, usuń ciśnienie resztkowe zgodnie z instrukcją urządzenia i zabezpiecz napęd przed nieoczekiwanym ruchem. Skontroluj powierzchnie styku, uszczelki i prawidłowe przyporządkowanie kanałów. Moment dokręcania oraz sposób uszczelnienia przyłączy powinny wynikać z dokumentacji konkretnego zespołu.

Gdy zawór nie przełącza, sprawdź obecność sygnału na właściwym przyłączu sterującym i ciśnienie podczas próby. Przy zbyt wolnym ruchu oceń również drożność zasilania i wydechu. Nie zwiększaj ciśnienia ponad limit urządzenia, aby kompensować niewłaściwie dobrany przekrój lub ograniczony wylot. Próba po montażu powinna obejmować obydwa kierunki pracy oraz zachowanie po usunięciu sygnału.

Do zapytania do Pneumatig przygotuj pełny symbol zaworu i napędu, zdjęcie oznaczeń, wymaganą funkcję, ciśnienie zasilania i sterowania, oczekiwany czas ruchu oraz rysunek połączenia. Pozwoli to porównać konkretny wariant SNP z wymaganiami instalacji. Jeśli potrzebujesz rozdzielacza do innego sposobu montażu, przejdź do kategorii zaworów sterowanych pneumatycznie i wybierz odpowiednią rodzinę.