Filtry sprężonego powietrza do instalacji pneumatycznych

Filtr sprężonego powietrza dobiera się do zanieczyszczeń, które trzeba usunąć, oraz warunków pracy instalacji. Innego stopnia potrzebujesz do zatrzymywania pyłu, innego do usuwania aerozolu olejowego, a jeszcze innego do ograniczania par oleju. Równie istotne są przepływ, ciśnienie, temperatura i dopuszczalny spadek ciśnienia. Sama wartość w mikrometrach nie opisuje całej jakości powietrza za filtrem.

W tej kategorii Pneumatig oferuje filtry montowane w przewodach sprężonego powietrza oraz urządzenia do oddzielania kondensatu. Określenie „filtr do kompresora” bywa używane także dla filtra ssącego lub filtra oleju wewnątrz sprężarki. Są to inne części: dobiera się je do konkretnej sprężarki, a nie jako zamienniki filtrów sieciowych przedstawionych poniżej.

Jakie zanieczyszczenia występują w sprężonym powietrzu?

Powietrze zasysane z otoczenia może zawierać pył, parę wodną i zanieczyszczenia olejowe. Dodatkowe cząstki mogą pochodzić z korozji przewodów lub prac montażowych, a sprężarka smarowana olejem może wnosić olej do strumienia powietrza. Samo sprężanie nie wytwarza pyłu; zmniejsza objętość zajmowaną przez powietrze wraz z obecnymi w nim zanieczyszczeniami.

Po ochłodzeniu sprężonego powietrza część pary wodnej może skroplić się w instalacji. Oddzielenie powstałych kropel nie usuwa pozostałej pary. Jeżeli dalej temperatura spadnie poniżej ciśnieniowego punktu rosy, kondensat może pojawić się ponownie. Dlatego dobór filtra warto połączyć z oceną całego układu uzdatniania sprężonego powietrza, w tym osuszania i odprowadzania kondensatu.

Rodzaj zanieczyszczeń a sposób oczyszczania

Zanieczyszczenie	Dobierany stopień	Granica działania
Cząstki stałe	Filtr cząstek o określonej skuteczności	Wielkość w µm nie określa usuwania par wody i oleju.
Krople kondensatu	Separator cieczy i sprawny spust	Oddziela ciecz; nie obniża punktu rosy jak osuszacz.
Aerozol wody lub oleju	Odpowiedni filtr koalescencyjny	Skuteczność zależy od warunków przepływu i obciążenia zanieczyszczeniami.
Pary oleju	Adsorpcja, np. na węglu aktywnym	Wymaga przygotowania powietrza na wejściu i kontroli zużycia złoża.
Para wodna	Osuszacz dobrany do wymaganego punktu rosy	Zwykły filtr cząstek ani spust kondensatu nie zastępują osuszania.

Filtr koalescencyjny łączy drobne krople w większe, które mogą zostać odprowadzone z obudowy. Separator cyklonowy wykorzystuje ruch wirowy do oddzielania już obecnej cieczy. Nie należy przypisywać mu działania osuszacza ani przyjmować jednej skuteczności procentowej dla każdego przepływu i modelu.

Filtry wstępne, dokładne i węglowe — przykłady doboru

Filtry wstępne służą do pierwszego stopnia oczyszczania lub ochrony odbiornika, którego wymagania odpowiadają danemu wkładowi. Przykładowy SAF200, SKU AGD-SAF2000, ma przyłącze G 1/4″, filtrację 10 µm, maksymalne ciśnienie robocze 10 bar i zakres temperatury 5–60°C. To parametry tego wykonania, a nie całej rodziny SAF.

W grupie filtrów dokładnych i węglowych porównuj funkcję wkładu, dopuszczalne obciążenie i wymagane stopnie poprzedzające. SAMD350, SKU AGD-SAMD350, ma przyłącze G 1/2″, deklarowaną filtrację 0,01 µm i automatyczny spust kondensatu. Ten zapis w mikrometrach nie jest deklaracją całkowitej zawartości oleju w mg/m³.

SAMH350, SKU AGD-SAMH350, jest oferowany jako filtr z węglem aktywnym z przyłączem G 1/2″. Przy doborze do usuwania par oleju potrzebne są dodatkowo wymagania jakościowe na wyjściu i dopuszczalne warunki na wejściu. Samo pole „filtracja 0,01 µm” na karcie nie pozwala ocenić zdolności adsorpcji ani potwierdzić klasy olejowej.

Te trzy przykłady pokazują różne zadania filtracji; nie stanowią gotowego zestawu do dowolnej sprężarki. Przed połączeniem trzeba potwierdzić wspólny zakres pracy, przepływ i kolejność stopni. Rozmiaru filtra nie wyznacza średnica tłoka sprężarki, a przejściówka gwintowa nie zwiększa jego przepustowości.

Jak czytać mikrometry, mg/m³ i klasy ISO?

Mikrometr jest jednostką wielkości cząstek, natomiast mg/m³ opisuje stężenie masowe. Nie można zamieniać tych jednostek ani na podstawie samego oznaczenia 5 µm lub 0,01 µm przypisać całej instalacji jednej klasy czystości. Potrzebne są informacje o skuteczności filtra i warunkach, w których ją określono.

ISO 8573-1 rozdziela wymagania dla cząstek stałych, wody i oleju. Zapis jakości obejmuje te trzy pozycje w tej kolejności. W klasie olejowej uwzględnia się olej ciekły, aerozol i pary, dlatego wynik dotyczący wyłącznie aerozolu nie jest automatycznie wynikiem dla oleju całkowitego. Osiągnięcie wymaganej jakości ocenia się dla powietrza w ustalonym punkcie instalacji, przy rzeczywistych warunkach pracy.

Przepływ, ciśnienie i spadek ciśnienia

Dobierz filtr do największego poboru powietrza i najniższego ciśnienia dostępnego podczas pracy, stosując charakterystyki lub współczynniki korekcyjne danego producenta. Sprawdź również maksymalne ciśnienie dopuszczalne dla obudowy, zbiornika i spustu oraz temperaturę medium. Określenie „wysokociśnieniowy” nie zastępuje konkretnego dopuszczenia. Nie utożsamiaj ciśnienia próbnego z roboczym.

Przepływ podany w l/min albo m³/h porównuj dopiero po ustaleniu warunków odniesienia. Filtr stanowi opór przepływu, więc trzeba uwzględnić jego spadek ciśnienia Δp oraz straty w pozostałych stopniach i przewodach. Wartość na pojedynczym manometrze za filtrem nie pokazuje Δp: potrzebna jest różnica ciśnienia przed nim i za nim, mierzona przy przepływie. Nie zakładaj, że każdy spadek ciśnienia w maszynie oznacza zatkanie wkładu.

Łączenie stopni i filtracja do lakierowania

Filtry można łączyć szeregowo, aby rozdzielić usuwanie różnych zanieczyszczeń i chronić dokładniejsze wkłady. Kolejność ustala się według instrukcji dobranych urządzeń. Osuszacz może wymagać filtracji przed wejściem, a za niektórymi osuszaczami potrzebny jest filtr zatrzymujący pył. Filtr węglowy wymaga ograniczenia obciążenia cieczą i aerozolem; nie powinien zastępować przewidzianych stopni wstępnych.

Do lakierowania określ dopuszczalną zawartość cząstek, wody i oleju dla procesu oraz pistoletu, a następnie dobierz cały ciąg przygotowania powietrza. Zwróć uwagę na ponowne wykraplanie w chłodnym przewodzie i zanieczyszczenia za ostatnim filtrem. Nie zasilaj pistoletu z odgałęzienia, do którego celowo dodawany jest olej. Powietrze do aparatu oddechowego wymaga osobnego doboru; sam filtr lakierniczy lub węglowy nie potwierdza jego przydatności do oddychania.

Kiedy wymieniać wkład i co kontrolować?

Termin wymiany ustal z instrukcji konkretnego wkładu i warunków eksploatacji. Uwzględnij czas pracy, obciążenie zanieczyszczeniami, dopuszczalny spadek ciśnienia i wymagania jakościowe procesu. Nie ma jednego terminu ani jednego progu Δp właściwego dla wszystkich filtrów. Złoże adsorpcyjne ma ograniczoną pojemność, więc kontrola oporu przepływu nie zastępuje kontroli skuteczności usuwania oleju.

Sprawdzaj działanie spustu, poziom kondensatu, szczelność obudowy i zgodność wkładu z jej wykonaniem. Automatyczny spust również wymaga obsługi przewidzianej w instrukcji. Przed otwarciem obudowy odetnij zasilanie i odpręż obsługiwany odcinek. Przy wymianie zastosuj właściwy wkład oraz uszczelnienia; nie zakładaj, że wkłady różnych funkcji są zamienne tylko dlatego, że pasują wymiarowo.

Przy porównaniu kosztów uwzględnij cenę i dostępność wkładów, straty ciśnienia, obsługę spustu oraz czas serwisu. Pneumatig jako dystrybutor pneumatyki w Polsce pomaga dobrać filtr do instalacji i wymagań odbiorników. Do zapytania podaj rodzaj zanieczyszczeń, oczekiwaną jakość powietrza, przepływ szczytowy, ciśnienie, temperaturę, przyłącze oraz zastosowane już stopnie osuszania i filtracji.